تفاوت نقشهای UI/UX، Product Design، Product Manager و PO
این نوشته تفاوت نقشهای UI/UX Designer، Product Designer، Product Manager و Product Owner را به زبان ساده توضیح میدهد. با مطالعه آن میآموزید هر نقش چه مسئولیتی دارد، چگونه با سایر اعضای تیم محصول همکاری میکند و در چه شرایطی ممکن است یک نفر چند نقش را همزمان بر عهده بگیرد.
فهرست:
در دنیای طراحی دیجیتال، اصطلاحاتی مثل UI/UX Designer، Product Designer، Product Manager و Product Owner گاهی به جای یکدیگر استفاده میشوند؛ در حالی که هرکدام نقش متفاوتی در ساخت و توسعه یک محصول دیجیتال دارند.
برای درک بهتر این تفاوتها، ابتدا باید بدانیم که هر نقش دقیقا چه مسئولیتی دارد و چگونه با سایر اعضای تیم محصول همکاری میکند.
UI/UX چیست؟ تفاوت UI و UX
پیش از این در نوشته ای دیگر توضیح دادیم کهUI/UX دو مفهوم مهم در طراحی محصول دیجیتال هستند. UI به ظاهر و عناصر بصری مثل دکمهها، رنگها و چیدمان مربوط است، در حالی که UX روی تجربه کاربر، مسیر استفاده و میزان راحتی رسیدن به هدف تمرکز دارد. این دو مکمل هم هستند و در کنار هم باعث ایجاد محصولی زیبا و کاربردی میشوند.
در بسیاری از شرکتها، بهویژه استارتاپها، یک نفر هر دو نقش را بر عهده دارد و با عنوان UI/UX Designer شناخته میشود.
اما در پروژههای بزرگ معمولاً این دو تخصص از یکدیگر جدا هستند و هر کدام تیم مخصوص خود را دارند.
برای توضیح بیشتر نگاه کنید به:
UI/UX چیست؟ تفاوت UI و UX به زبان ساده
Product Design چیست؟ و تفاوت Product Designer و UI/UX Designer چیست؟
Product Design یا طراحی محصول یک حوزه جامعتر و استراتژیکتر از UI/UX Design است. طراح محصول فقط به ظاهر محصول یا تجربه کاربر فکر نمیکند؛ بلکه تلاش میکند بین چهار عامل مهم تعادل ایجاد کند:
- نیازهای کاربران
- اهداف کسبوکار
- شرایط بازار و رقبا
- محدودیتهای فنی و منابع موجود
در واقع،Product Designer به این سؤال پاسخ میدهد که:
«چه محصولی باید ساخته شود که هم برای کاربر ارزشمند باشد، هم برای کسبوکار موفقیت ایجاد کند؟»
برای مثال، فرض کنید یک فروشگاه اینترنتی قصد دارد نسخه جدیدی از اپلیکیشن خود را طراحی کند. یک Product Designer بررسی میکند:
- کاربران چه مشکلاتی در خرید دارند؟
- رقبا چه امکاناتی ارائه میدهند؟
- بازار به چه قابلیتهایی نیاز دارد؟
- تیم فنی چه محدودیتهایی دارد؟
- کسبوکار چه اهدافی را دنبال میکند؟
بعد از این بررسیها، مشخص میشود که محصول چه ویژگیهایی باید داشته باشد.
پس از مشخص شدن مسیر محصول، طراح Product با همکاری طراحانUI/UX تلاش میکند این قابلیتها را به شکلی طراحی کند که تجربه کاربری مناسبی ایجاد شود.
یک Product Designer نگاه گستردهای دارد. او علاوه بر تجربه کاربر، باید اهداف کسبوکار، بازار و استراتژی محصول را نیز در نظر بگیرد.
به بیان ساده:
UI/UX Designer بیشتر روی «چگونه طراحی کنیم؟» تمرکز دارد، اما Product Designer علاوه بر آن به «چه چیزی طراحی کنیم و چرا؟» هم فکر میکند.
البته در بسیاری از شرکتها این مرزبندی کاملا مشخص نیست و ممکن است یک فرد هر دو نقش را بر عهده داشته باشد.
Product Owner چیست؟
برای درک بهتر تفاوت Product Designer با نقشهای مدیریتی، باید با مفهوم Product Owner (PO) نیز آشنا شویم.
ترجمه رایج Product Owner «مالک محصول» است، اما این عنوان به معنی مالکیت قانونی یا مالی محصول نیست.
Product Owner کسی است که مسئول تصمیمگیری درباره اولویتهای توسعه محصول است و کمک میکند تیم فنی روی مهمترین کارها تمرکز کند.
برای مثال، Product Owner تصمیم میگیرد:
- کدام قابلیت زودتر توسعه پیدا کند؟
- کدام درخواست کاربران اهمیت بیشتری دارد؟
- در اسپرینت بعدی تیم روی چه تسکهایی کار کند؟
- چه چیزی باید فعلا به تعویق بیفتد؟
وظیفه او این است که اطمینان پیدا کند تیم، بیشترین ارزش را در زمان مناسب ایجاد میکند.
Product Manager کیست؟ تفاوت Product Manager و Product Owner چیست؟
Product Manager (PM) بیشتر روی موفقیت کلی محصول و اهداف بلندمدت آن تمرکز دارد.
او به سؤالاتی مانند اینها پاسخ میدهد:
- چرا کاربران محصول را ترک میکنند؟
- چه ویژگیای میتواند درآمد را افزایش دهد؟
- رقبا چه تغییراتی ایجاد کردهاند؟
- محصول شش ماه آینده باید در چه جایگاهی باشد؟
- چه فرصتهایی در بازار وجود دارد؟
برای مثال، Product Manager ممکن است به این نتیجه برسد:
«هدف ما در فصل آینده کاهش ریزش کاربران در مرحله پرداخت است».
بعد Product Owner کمک میکند این هدف به برنامه اجرایی تبدیل شود:
- چه تغییراتی باید در محصول ایجاد شود؟
- کدام درخواستها اولویت بیشتری دارند؟
- تیم توسعه در اسپرینتهای آینده روی چه مواردی کار کند؟
بنابراین میتوان گفت:
Product Manager مسیر کلی محصول را مشخص میکند؛ Product Owner کمک میکند این مسیر به کارهای عملی و قابل اجرا تبدیل شود.
آیا همیشه به این نقشها نیاز است؟
در شرکتهای بزرگ معمولا این نقشها نیاز است و همه نقشها تفکیک شدهاند و افراد مختلف مسئولیت هر بخش را بر عهده دارند.
اما در بسیاری از کسبوکارها، مخصوصا تیمهای کوچکتر، ممکن است چند نقش توسط یک نفر انجام شود.
برای مثال، ممکن است یک نفر همزمان:
- درباره استراتژی محصول تصمیم بگیرد (Product Manager)
- وظایف تیم را اولویتبندی کند (Product Owner)
- و حتی بخشی از تجربه کاربری را طراحی کند (Product Designer)
با این حال، شناخت تفاوت این نقشها کمک میکند تیمها بهتر همکاری کنند و هر فرد بداند دقیقا چه مسئولیتی در ساخت یک محصول موفق دارد.
در نهایت، یک محصول دیجیتال موفق نتیجه همکاری چند تخصص مختلف است؛ از شناخت بازار و استراتژی محصول گرفته تا طراحی تجربه کاربر و توسعه فنی.
